Cały proces zbierania informacji, oceny ryzyka i ograniczania ryzyka – którego celem jest wykazanie znikomego ryzyka dla produktu. Widocznym efektem jest oświadczenie o należytej staranności.
Dopiero po pełnym wykonaniu należytej staranności i stwierdzeniu znikomego ryzyka odnośny produkt może zostać wprowadzony do obrotu w UE albo wywieziony.
Trzy etapy należytej staranności
EUDR dzieli należytą staranność na przejrzysty proces złożony z trzech etapów:
- Zbieranie informacji: zgromadzenie wszystkich niezbędnych danych – w tym opisu produktu, kodu HS, kraju produkcji oraz współrzędnych geolokalizacyjnych działki, na której wytworzono surowiec.
- Ocena ryzyka: sprawdzenie, czy produkt jest niepowodujący wylesiania i czy został wytworzony legalnie, oraz ocena ryzyka na podstawie czynników dotyczących kraju i dostawcy.
- Ograniczanie ryzyka: jeżeli ryzyko nie jest znikome, podjęcie dodatkowych działań – na przykład uzyskanie dalszych dowodów albo audyt dostawców.
Co oznacza „niepowodujące wylesiania”?
Kluczowym kryterium oceny jest to, aby działka, na której wytworzono surowiec, nie została wylesiona po 31 grudnia 2020 r. Ponadto produkcja musiała być legalna, czyli zgodna z prawem kraju produkcji. Oba warunki ocenia się łącznie w ramach oceny ryzyka.
Podmiot a podmiot handlowy – na czym polega różnica?
EUDR rozróżnia dwie role, a od tego zależy zakres obowiązków.
| Rola | Zakres obowiązku |
|---|---|
| Podmiot (pierwszy wprowadza do obrotu) | pełna należyta staranność wraz z własnym oświadczeniem |
| Duży podmiot handlowy / przedsiębiorstwo na dalszym etapie łańcucha dostaw (spoza MŚP) | brak własnego oświadczenia; rejestracja w TRACES, przechowywanie numerów referencyjnych, sprawdzenie w razie uzasadnionych zastrzeżeń |
| Mały podmiot handlowy (MŚP) | ograniczony: przekazywanie i dokumentowanie numerów referencyjnych |
Podmiotem jest każdy, kto po raz pierwszy wprowadza produkt do obrotu w UE albo go wywozi, z wyłączeniem podmiotów na dalszym etapie łańcucha dostaw – na przykład importer, właściciel lasu sprzedający bezpośrednio albo firma, która sama sprowadza drewno. Podmiot handlowy jedynie przekazuje dalej produkt już wprowadzony do obrotu i nie składa własnego oświadczenia. Duże podmioty handlowe (spoza MŚP) muszą jednak zarejestrować się w TRACES, przechowywać numery referencyjne i sprawdzać sprawę w razie uzasadnionych zastrzeżeń; małe podmioty handlowe w rozumieniu definicji MŚP mają ograniczone obowiązki. Strony poszczególnych branż pokazują, jak wygląda to w codziennej pracy w handlu drewnem.
Wskazówka: Prosimy najpierw ustalić własną rolę. To, czy są Państwo podmiotem, czy podmiotem handlowym – i czy są Państwo MŚP – decyduje o tym, czy muszą Państwo złożyć własne oświadczenie, czy jedynie przekazywać numery.
Związek z innymi obowiązkami
Na końcu należytej staranności stoi oświadczenie o należytej staranności, które składa się za pośrednictwem systemu TRACES NT. Certyfikaty takie jak FSC lub PEFC nie zastępują należytej staranności, ale mogą ułatwić ocenę ryzyka. Wszystkie dowody należy przechowywać przez pięć lat i okazać BLE na żądanie.