EUDR wymaga, aby dla każdej odnośnej przesyłki wskazali Państwo geograficznie działkę produkcyjną. Dzięki temu można później sprawdzić satelitarnie, czy po 31 grudnia 2020 r. doszło na tej działce do wylesienia. Właśnie dlatego położenie i dokładność współrzędnych mają tak duże znaczenie.
1. Po co współrzędne geolokalizacyjne?
Bez współrzędnych geograficznych nie ma należytej staranności – a bez dopełnionej należytej staranności nie ma wprowadzenia do obrotu. Współrzędne są kotwicą, na której wisi cały system: zamieniają przesyłkę w sprawdzalne stwierdzenie o konkretnej działce. Jeśli ich brakuje albo są zbyt niedokładne, ryzyka nie da się ocenić.
Warto rozumieć, co oznacza „działka produkcyjna”: chodzi o konkretną parcelę lub kawałek gruntu, na którym rosło drewno – a nie o siedzibę dostawcy czy tartaku. To właśnie tę działkę porównuje się później satelitarnie z datą graniczną 31 grudnia 2020 r. Współrzędna, która trafia jedynie mniej więcej w okolicę, nie wystarczy.
2. Kiedy wystarczy punkt
Pojedynczy punkt GPS – para współrzędnych: długość i szerokość geograficzna – wystarcza w przypadku mniejszych działek produkcyjnych. Opisuje on w istocie środek działki. Jest to praktyczne przy niewielkich parcelach leśnych lub pojedynczych powierzchniach zrębowych, gdzie nakład pracy na pełny poligon nie jest uzasadniony.
Zasada praktyczna: Jeśli działka ma cztery hektary lub mniej, zwykle wystarczy punkt. Powyżej tej wielkości konieczny staje się poligon.
3. Kiedy poligon jest obowiązkowy
Poligon to zamknięty ciąg punktów odwzorowujący obrys działki. Jest wymagany dla działek powyżej czterech hektarów. Powód: przy dużych działkach pojedynczy punkt byłby zbyt niedokładny, aby wiarygodnie sprawdzić, czy gdziekolwiek w obrębie tej powierzchni doszło do wylesienia. Poligon obejmuje całą powierzchnię i sprawia, że kontrola satelitarna ma sens.
W praktyce oznacza to: obchodzą Państwo punkty narożne działki albo odrysowują je na mapie tak, aby powstał zamknięty kształt. Im dokładniej obrys pokrywa się z rzeczywistą działką, tym pewniejsza jest późniejsza kontrola. Zgrubnie narysowany prostokąt wokół nieregularnej parceli może obejmować sąsiednie powierzchnie, które w ogóle nie należą do przesyłki – i przez to wywoływać niepotrzebne zapytania.
4. Dokładność: sześć miejsc po przecinku
Niezależnie od tego, czy chodzi o punkt, czy o poligon: współrzędne muszą mieć co najmniej sześć miejsc po przecinku. Odpowiada to dokładności około jednego metra. Wartości z zaledwie trzema lub czterema miejscami po przecinku należą do najczęstszych przyczyn zapytań.
| Działka do ok. 4 ha | Punkt (długość/szerokość geograficzna) |
|---|---|
| Działka powyżej 4 ha | Poligon |
| Dokładność | co najmniej 6 miejsc po przecinku |
5. Formaty
Współrzędne podaje się w stopniach dziesiętnych (np. 52.516275, 13.377704), a nie w stopniach, minutach i sekundach. Do zbierania i przekazywania danych przyjęły się ustrukturyzowane formaty danych przestrzennych, takie jak GeoJSON; wiele systemów akceptuje też tabele CSV z długością i szerokością geograficzną. Liczy się konsekwentna kolejność i jednolity układ odniesienia.
Prosimy zadbać o to, aby wszyscy w łańcuchu dostaw używali tego samego formatu. Jeśli format zmienia się kilkakrotnie – powiedzmy z odręcznej notatki przez tabelę Excela do pliku GeoJSON – łatwo o błędy przy przepisywaniu. Jednolity format wprowadzania danych u wszystkich dostawców jest więc wart więcej niż najładniejszy pojedynczy plik.
6. Jak zbierać współrzędne geolokalizacyjne
W praktyce jest kilka sposobów na uzyskanie czystych współrzędnych:
- Odbiornik GPS lub smartfon: Prosimy zarejestrować współrzędne działki na miejscu – dla punktu wystarczy jedna lokalizacja, a dla poligonu obchodzi się punkty narożne.
- Serwisy mapowe: Znane działki można narysować na ekranie i wyeksportować jako punkt lub poligon.
- Istniejące dane ewidencyjne: Właściciele lasów często dysponują już granicami działek, które da się przekształcić do właściwego formatu.
- Portal dla dostawców: Dostawcy sami wgrywają swoje współrzędne geolokalizacyjne, a system automatycznie sprawdza format i dokładność.
Jeśli dostawca nie może lub nie chce w ogóle podać współrzędnych geolokalizacyjnych, pomocny będzie artykuł Co zrobić, gdy dostawca nie współpracuje.
7. Najczęstsze błędy
- Za mało miejsc po przecinku: Mniej niż sześć miejsc prowadzi do niedokładności i zapytań.
- Punkt zamiast poligonu: Niedopuszczalny dla działek powyżej czterech hektarów.
- Zamieniona kolejność: Pomylona długość i szerokość geograficzna – działka ląduje w morzu.
- Zły format: Stopnie, minuty i sekundy zamiast stopni dziesiętnych.
- Niekompletne poligony: Otwarte, niezamknięte ciągi linii.
Współrzędne geolokalizacyjne trafiają bezpośrednio do oświadczenia o należytej staranności, które składają Państwo przez TRACES NT. O tym, jak zorganizować zbieranie danych u swoich dostawców, mówi na przykład poradnik EUDR dla tartaków lub Poradnik EUDR.