EUDR – rozporządzenie (UE) 2023/1115 z dnia 31 maja 2023 r. – wchodzi w 2026 r. do praktyki. Dla tartaków oznacza to, że zostało niewiele czasu, zanim współrzędne geolokalizacyjne, ocena ryzyka i składanie zgłoszeń przez TRACES NT będą musiały działać bez zarzutu. Ten artykuł skupia się na tym, co aktualne – na terminie, typowych błędach i szybkiej drodze do startu.
Pełny poradnik branżowy dla tartaków: Stale aktualizowany opis wszystkich obowiązków krok po kroku – od pozyskania dostawców po archiwizację – znajdą Państwo na stronie branżowej EUDR dla tartaków. Ten wpis uzupełnia go o aktualne spojrzenie na rok 2026.
Co zmienia się w 2026 roku
EUDR obowiązuje etapami, zależnie od wielkości przedsiębiorstwa. Liczą się dwie daty – oraz data graniczna, która obowiązuje niezależnie od wielkości:
| Duże przedsiębiorstwa | od 30 grudnia 2026 r. |
|---|---|
| Małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) | od 30 grudnia 2026 r. (drewno) |
| Data graniczna dla surowców niepowodujących wylesiania | bez karczowania po 31 grudnia 2020 r. |
Dla dużych tartaków robi się poważnie z końcem 2026 r.: od 30 grudnia 2026 r. muszą one złożyć oświadczenie o należytej staranności przez TRACES NT, zanim wprowadzą drewno do obrotu. Przedłużony termin 30 czerwca 2027 r. – wyłącznie dla osób fizycznych oraz mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw utworzonych jako takie w dniu 31 grudnia 2024 r. – tartakom nie pomaga: zgodnie z art. 38 ust. 3 dotyczy on tylko produktów nieobjętych wcześniej starym rozporządzeniem w sprawie drewna (EUTR), a drewno okrągłe i tarcica były nim objęte. Data graniczna pozostaje niezmienna: drewno nie może pochodzić z gruntów wykarczowanych po 31 grudnia 2020 r. Kto dopiero w 2026 r. zacznie budować rzetelne dane o dostawcach, trafi pod presję czasu – prawdziwa praca leży właśnie tutaj i zajmuje miesiące.
Najczęstsze błędy tartaków
W praktyce powracają te same przeszkody. Poniższych siedem punktów najczęściej prowadzi do niekompletnych lub nieważnych oświadczeń:
- Partia bez przypisania do działki: Drewno z kilku źródeł zmieszane razem, bez udokumentowania każdej działki z osobna. Zbiorczy wpis dla całej partii nie wystarczy.
- Zbyt nieprecyzyjne współrzędne geolokalizacyjne: Mniej niż sześć miejsc po przecinku albo punkt GPS zamiast poligonu dla działek powyżej czterech hektarów.
- Niedocenianie drewna krajowego: EUDR obejmuje także drewno wyłącznie niemieckie. Kraj pochodzenia obniża ryzyko, ale nie zwalnia Państwa z obowiązku złożenia oświadczenia.
- Uznawanie certyfikatu za wystarczający zamiennik: FSC/PEFC jedynie obniżają ryzyko; nie zastępują obowiązku należytej staranności ani oświadczenia.
- Nieprzekazywanie numerów referencyjnych: Numer referencyjny i numer weryfikacyjny otrzymane w TRACES NT trzeba przekazać odbiorcom – najlepiej na dokumencie dostawy i fakturze.
- Brak dokumentacji: Współrzędne geolokalizacyjne, ocenę ryzyka i korespondencję trzeba archiwizować cyfrowo przez pięć lat i okazywać na żądanie urzędu BLE.
- Zbyt późny start: Zbudowanie danych o dostawcach zajmuje miesiące – prosimy nie czekać do ostatniej chwili przed upływem terminu.
Lista kontrolna szybkiego startu
Jeżeli zaczynają Państwo teraz, prosimy uporządkować najpierw te punkty:
- Wyjaśniona własna rola (zazwyczaj podmiot) i ustalony właściwy termin (2026 lub 2027)
- Wszyscy dostawcy zewidencjonowani i poinformowani o potrzebnych danych
- Współrzędne geolokalizacyjne zebrane dla każdej działki (punkt lub poligon, sześć miejsc po przecinku)
- Ryzyko ocenione dla każdej przesyłki, cel: znikome ryzyko
- Próbne oświadczenie przygotowane w TRACES NT, wyjaśnione przekazywanie numeru referencyjnego
- Przygotowane miejsce przechowywania na pięcioletni obowiązek archiwizacji
Pełny przebieg procesu ze wszystkimi obowiązkami opisano na stronie branżowej EUDR dla tartaków; ogólny przegląd znajdą Państwo w poradniku EUDR. Artykuł Prawidłowe wypełnianie oświadczenia o należytej staranności pokazuje dokładnie, jak wypełnić formularz.